Moje Notatki

Historia Polski – cz.548

In historia sredniowiecze on Listopad 10, 2009 at 3:09 pm

Latyfundia magnackie, obejmujące wielkie przestrzenie i rozrzucone po terenie całej Rzeczypospolitej, nabrały w tym czasie charakteru nie­mal odrębnych państewek, przypominających ówczesne drobne państewka Rzeszy Niemieckiej. Zarządzanie tymi dobrami przybierało dwie zasadni­cze formy: albo magnaci gospodarowali przy pomocy własnej administracji, albo wsie i folwarki puszczali w dzierżawę
Całość latyfundium dzielili zwykle na klucze, obejmujące po kilka lub kilkanaście folwarków i zwią­zanych z nimi wsi. Centra administracyjne stanowiły często niewielkie osady miejskie, o charakterze przeważnie rolniczym, ale zapewniające również podstawowe usługi rzemieślnicze i handlowe. Kluczami kierowała cała hierarchia urzędnicza. Funkcje urzędnicze (z wyjątkiem najniższych szczebli) pełniła drobna szlachta albo mieszczanie, często narodowości żydowskiej. Ani jedni, ani drudzy nie zaniedbywali okazji, by wzbogacić się, czy to przez rujnowanie chłopa, czy przez okradanie właściciela. Po­dobne rezultaty dawały dzierżawy: z uwagi na krótki termin przyczyniały się one do prowadzenia gospodarki rabunkowej. Rozwijany system kon­trolny nie zawsze mógł temu zapobiec.
Ponieważ magnaci dysponowali znacznie większymi kapitałami niż średnia szlachta, mogli też szerzej rozwijać swą działalność gospodarczą. Wprawdzie i w ich latyfundiach dominowała produkcja zbożowa, ale były również dobra, w których dużą rolę odgrywała gospodarka hodowlana. W ręku magnatów z Podola i Rusi Czerwonej była np. skoncentrowana hodowla wołów przeznaczonych na eksport. Trzeba zresztą zauważyć, że dzięki lepszym możliwościom organizacyjnym udział latyfundiów magnac­kich w eksporcie płodów rolnych i leśnych był szczególnie wysoki. Po­dobnie jak swego czasu średnia szlachta odsuwała mieszczaństwo od handlu tymi produktami, tak teraz magnaci starali się zapewnić sobie swoisty monopol w ich eksporcie, tyle że nie w drodze zarządzeń, ale opierając się na faktycznym układzie sił między tymi warstwami.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: