Moje Notatki

Historia Polski – cz.637

In historia polski film on Listopad 11, 2009 at 11:20 am

Niepowodzenia polityczne unii personalnej polsko-saskiej nie powinny przesłaniać pozytywnych stron, jakie miała ona dla rozwoju gospodarczego i kulturalnego obu krajów. Związek z Polską był korzystny dla bogatego mieszczaństwa saskiego, które znajdowało w Rzeczypospolitej rynek dla swych produktów, sprowadzając w zamian płody rolne i surowce
Nie bez znaczenia była niewielka, ale cenna migracja rzemieślników, górników i manufakturzystów saskich, którzy współdziałali przy odbudowie i rozbu­dowie zniszczonego wojnami polskiego rzemiosła i przemysłu. Niemałą rolę odegrali, także Sasi w początkach polskiego Oświecenia, podobnie jak Polacy w Saksonii, by wymienić nazwisko Józefa Aleksandra Jabłonowskiego, założyciela i mecenasa Towarzystwa Naukowego w Lipsku. Dobra pamięć o pozytywnych skutkach unii personalnej polsko-saskiej przetrwa­ła długo, tworząc wyjątkową tradycję w stosunkach polsko-niemieckich.

7.Kultura doby sarmatyzmu – Barok i wczesne Oświecenie

a.Sarmatyzm i kontrreformacja

Jak była już o tym mowa, okres drugiej połowy XVII i pierwszej XVIII w. nie tworzy jednolitej całości w dziejach kultury pol­skiej. Większa część tego okresu związana jest bowiem ściśle z całą epoką Baroku, zaczynającą się co najmniej od przełomu XVI i XVII w. Końcowe dziesięciolecia stanowią już wstępną fazę Oświecenia. Granice chronolo­giczne w dziejach kultury nie bywają przecież ostre, zwykle dochodzi do formowania się okresów przejściowych, w których współistnieją i ście­rają się tendencje schyłkowe .z nowatorskimi, i tak też się dzieje w połowie XVIII w. Przy wyodrębnieniu czasów wczesnego Oświecenia przyjdzie się więc ograniczyć do ich cech wyróżniających. – jednocześnie bowiem utrzymuje się szereg elementów typowych dla kultury barokowej.
Barok który za odrębną, mającą własny system wartości epokę przyjęło się uważać właśnie dopiero w XX w., stawia przed badaczem liczne, nie­przezwyciężone dotychczas trudności terminologiczne i metodologiczne. Jest to bowiem okres skomplikowany i kontrowersyjny, pełen wewnętrz­nych sprzeczności, które znajdowały odbicie we wszystkich dziedzinach twórczości kulturalnej. Sięgały one od fanatyzmu i mistycyzmu po racjo­nalizm, od powołanej znów do życia scholastyki po zdobycze nauk przy­rodniczych i ścisłych. Niepokój i niepewność, na próżno zagłuszane prze­pychem i monumentalnością przebijają z dzieł sztuki. Obok typowego, ozdobnego, pełnego fantazji stylu uznanie budzi prostota klasycyzmu. Po­dobnie jak w innych dziedzinach, tak i w tej załamuje się jednolitość roz­woju europejskiego, tworzą się odrębne, niekiedy antagonistyczne kręgi kulturalne. Cały wiek upłynie, zanim z tego rozbicia zacznie się wyłaniać bardziej harmonijny światopogląd Oświecenia.
W rozwoju Baroku europejskiego Polska zajmuje odrębne, oryginalne miejsce. Na jej obszarze doszło do uformowania się sarmackiego Baroku, który oddziaływał zresztą silnie i na kraje sąsiednie. W Baroku sarmackim stopiły się w wyjątkowo udany i pełny sposób elementy Baroku zachodnio­europejskiego z wpływami orientalnymi, a także rodzimymi, polskimi tra­dycjami. Powstała dzięki temu sztuka, piśmiennictwo i obyczajowość, które uważane są za najbardziej typowe dla Rzeczypospolitej szla­checkiej.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: