Moje Notatki

Historia Polski – cz.431

In historia starożytność on Listopad 12, 2009 at 10:06 pm

Pogląd ten nie zdołał jeszcze zakorzenić się w mentalności szlachec­kiej, gdy już spotkał się z opozycją ułatwioną niedostatkami w organizacji sejmu. W dziwny sposób zbiegły się tutaj stanowiska monarchy, większo­ści magnatów i znacznej części szlachty
Słusznie zarzucając szlachcie zapamiętałe dążenie do osłabienia władzy króla, pomija się nieraz nie­zgodne z interesem Rzeczypospolitej podważanie pozycji sejmu przez mo­narchów. Wystąpiło to w sposób wyraźny już za panowania Stefana Batorego, który ze względów koniunkturalnych parokrotnie odwoływał się w sprawach podatkowych do sejmików. W ten sposób Batory przyczy­nił się do ugruntowania tendencji, które bardzo silnie wystąpiły w okresie pierwszego i drugiego bezkrólewia, kiedy można mówić o uformowaniu się władzy sejmików w Rzeczypospolitej. Rozwiązanie, takie musieli wtedy przyjąć egzekucjoniści w celu przeciwstawienia się wpływom senatu. Dalsza ewolucja przybrała wszakże kierunek przez nich nie zamierzony. Napięcia między monarchą a egzekucjonistami czy później popularystami za czasów Batorego i Zygmunta III przyczyniły się do zwiększenia uprawnień sejmikowych. W związku z Trybunałem utworzone zostały coroczne, odbywające się bez upoważnienia króla (który miał prawo zwoływania sejmików) sejmiki deputackie dla wyboru sędziów do tej najwyższej instancji sądowej (1578). Po sejmach zaczęły zbierać się coraz częściej sejmiki relacyjne, na których posłowie nie tylko składali sprawozdanie (relację) z czynności sejmowych, ale które podejmowały także uchwały uzupełniające lub zmieniające konstytucje sejmowe, zwłaszcza podatko­we. Od 1589 r. sejmiki takie odbywały się regularnie. Wraz z sejmikami przedsejmowymi, na których wybierano posłów i spisywano obowiązujące ich na sejmie instrukcje, tworzyły one instytucję skutecznie paraliżującą samodzielność sejmu.

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: