Moje Notatki

Historia Polski – cz.301

In historia kultury polskiej on Listopad 15, 2009 at 1:11 am

Zadania, jakie czekały go w Polsce, były bardzo skomplikowane. W to­ku rywalizacji między starym możnowładztwem a młodym, kierowanym przez kanclerza Jana Łaskiego i popieranym przez średnią szlachtę, doszło do wprowadzenia przez sejm zakazu odstępowania czy sprzedawania królewszczyzn bez zgody całego senatu, a także zakazu łączenia pewnych wyższych urzędów w jednym ręku (tzw
incompatibilia). W 1505 r. słynna konstytucja nihil novi uzależniała od wspólnej zgody króla, senatu i izby poselskiej nie tylko decyzje podatkowe, ale i prawodawcze, dotyczące wol­ności i praw szlacheckich. Wreszcie w celu uporządkowania stosunków prawnych dokonano zestawienia zbioru statutów i przywilejów, który pod nazwą Statutów Łaskiego został wydrukowany (1506) i rozesłany po są­dach całej Polski, ułatwiając ujednolicenie i centralizację państwa. Te właśnie Statuty Łaskiego miały z czasem stać się podstawą prawną dla ruchu średnioszlacheckiego, który domagając się ich przestrzegania i wy­konywania, egzekucji praw, rozwinie się w pierwszej połowie XVI w. Zygmunt I nie zdecydował się na kontynuowanie tej polityki. Bliższe mu było stare możnowładztwo. Powołanie Jana Łaskiego na arcybiskupstwo gnieźnieńskie umożliwiło mu nową obsadę urzędu kanclerskiego. Właści­wymi kierownikami polityki zewnętrznej i wewnętrznej stali się wkrótce kanclerz Krzysztof Szydłowiecki i podkanclerzy Piotr Tomicki. W spra­wach wojskowych decydujący głos zdobył sobie hetman Jan Tarnowski. Zygmunt I, monarcha gospodarny i starannie wykształcony, ale mało energiczny, łatwo dawał im posłuch, znajdując oparcie także u innych wpływowych rodzin możnowładczych – u Tęczyńskich w Małopolsce, u Górków w Wielkopolsce. Byli to przeważnie ludzie, którzy myśleli głów­nie o własnych interesach i korzyściach. W tych warunkach każdy projekt reformy skarbowo-wojskowej musiał napotykać opór nie tylko szla­checkiej opozycji, ale i możnowładczego otoczenia monarchy, które czuło się zagrożone wszelkimi próbami wzmocnienia władzy króla. W tym tkwiło źródło niepowodzeń polityki wewnętrznej Zygmunta I.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: