Moje Notatki

Historia Polski – cz.527

In historia polski prl on Listopad 18, 2009 at 3:27 am

Okres panowania Jana III skupił na sobie uwagę J. Wolińskiego, który zbadał szczególnie pierwsze lata rządów Sobieskiego
Oprócz drob­niejszych studiów i artykułów opublikował zbiór Z dziejów wojny i poli­tyki w dobie Jana Sobieskiego (Warszawa 1960), który rzucił nowe światło na próbę zmiany polityki zewnętrznej podjętą przez Jana III i na prze­bieg wojny z Turcją. Natomiast drugi znakomity znawca czasów Sobies­kiego, K. Piwarski, autor wielu prac dotyczących szczególnie ciem­nego okresu jego panowania, po wyprawie wiedeńskiej, ograniczył się po wojnie do ogłoszenia paru drobniejszych studiów czy ujęć syntetycz­nych. Jeśli pominie się badania z dziejów wojskowości J. Wimmera, W. Majewskiego, to brak zainteresowania tym okresem jest ude­rzający. Dopiero ostatnio, kontynuując swe badania polityki wschodniej Rzeczypospolitej, Z. Wójcik scharakteryzował poczynania polskie w początkach panowania Jana III w monografii Rzeczpospolita wobec Tur­cji i Rosji 1674-1679 (Wrocław 1976).
O wiele lepiej rozwinęły się badania nad panowaniem Augusta II. Daw­niejsza historiografia skłonna była do pewnego stopnia faworyzować Stani­sława Leszczyńskiego, czemu dał wyraz znakomity znawca tej epoki J. Feldman w ogłoszonej tuż po wojnie biografii Stanisław Leszczyń­ski (Wrocław 1948, wyd. 2, Warszawa 1959). Ale już W. Konopczyński przedstawił odbiegającą od tradycyjnych ujęć sylwetkę feldmarszałka Flemminga (RH 1949), a dalsze badania doprowadziły do zasadniczej rewizji poglądów na charakter czasów saskich i znaczenie unii personalnej polsko-saskiej. Rewizja ta wychodzi jak dotąd z dwu dość odległych od siebie punktów. Jednym z nich jest ożywienie intelektualne w dobie wcze­snego Oświecenia, ułatwione przez związki polsko-saskie, drugim – zało­żenia polityki dworu saskiego, zwłaszcza za Augusta II. Związane z takim stanowiskiem są prace J. Gierowskiego, w mniejszym może jeszcze stopniu zajmująca się głównie sytuacją wewnętrzną Polski monografia Między saskim absolutyzmem a złotą wolnością (Wrocław 1953), wyraźniej natomiast Traktat przyjaźni Polski z Francją z 1714 r. (Warszawa 1965) oraz W cieniu ligi północnej (Wrocław 1971), podejmujące problemy emancypacyjnej i absolutystycznej polityki Augusta II, a także charakteru unii polsko-saskiej. O wzajemnym stosunku Polski i Saksonii przygoto­wali również referat na X Zjazd Historyków Polskich J. Gierowski i J. Leszczyński. Zbliżone stanowisko zajął także A. Kamiński w pracy Konfederacja sandomierska wobec Rosji po traktacie altransztadzkim 1706 – 1709 (Wrocław 1969) oraz J. Staszewski, O miej­sce w Europie (Warszawa 1973) zajmując się stosunkami Polski, Saksonii i Francji u progu wojny północnej. Bardziej tradycyjne stanowisko zajął badający końcowy okres panowania Augusta II E. Rostworowski w monografii O polską koronę. Polityka Francji w latach 1725-1735 (Wro­cław 1958). Jakkolwiek opublikowane ostatnio prace nie zastępują w pełni przestarzałych już studiów K. Jarochowskiego czy dyskusyjnych ujęć J. Feldmana, pozwalają jednak na wprowadzenie nowej oceny początków saskich, odmiennie od dawniejszej historiografii rozkładając blaski i cienie.
Zarówno końcowy okres panowania Augusta II, jak i niemal całe pa­nowanie Augusta III nie było ostatnio przedmiotem gruntowniejszych ba­dań. W tym zakresie za podstawę muszą służyć czy to dawniejsze prace S. Askenazego (zwłaszcza o przedostatnim bezkrólewiu) czy F. Skibińskiego o stosunku Polski do wojen śląskich, czy wreszcie liczne prace Konopczyńskiego zajmujące się nie tylko dziejami Polski podczas wojny siedmioletniej, ale również stosunkiem Polski do Szwecji, do Turcji, a także dążeniami reformatorskimi Czartoryskich i Stanisława Konarskiego. Po wojnie przedstawił W. Konopczyński swe poglą­dy na ten okres w popularnej raczej formie w pracy Fryderyk Wielki a Polska (Poznań 1947). Istnieje w rezultacie znaczna rozbieżność między stanem badań nad dziejami politycznymi okresu Augusta III a dziejami kulturalnymi wczesnego Oświecenia, utrudniająca integralne przedsta­wienie tego okresu.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: