Moje Notatki

Historia Polski – cz.776

In historia polski prl on Listopad 18, 2009 at 3:27 am

Tymczasem pod Warszawę podchodziły wojska pruskie i rosyjskie. Kościuszko zaczął energiczne przygotowania do obrony
Pod jego kierunkiem umacniano fortyfikacje stolicy. Kołłątaj twardą ręką wyciągał wtedy podatki na potrzeby wojska, nie oszczędzając ani możnych, ani wielebnych. Do obrony Kościuszko wciągnął ludność Warszawy, co wyrównało niekorzystny dla powstańców stosunek sił (23 tys. wojska regularnego i 140 dział na 40 tys. oblegających i 253 działa). Po pomyślnej bitwie na przedpolach stolicy, 13 lipca rozpoczęło się oblężenie Warszawy, które nasiliło się dopiero w drugiej połowie sierpnia, kiedy Prusacy ściągnęli ciężkie działa. Kościuszko zdecydował się już poprzednio przenieść powstanie na tereny zaboru pruskiego. Wybuch nastąpił tam 20 sierpnia i w ciągu paru dni powstanie objęło cały obszar drugiego zaboru, sięgając także na Pomorze i napotykając odzew na Śląsku. Krótki okres panowania pruskiego dał się dostatecznie we znaki wszystkim warstwom społecznym: udział chłopów i mieszczan wielkopolskich w tym ruchu był szczególnie wysoki. W tej sytuacji Fryderyk Wilhelm II pruski, który przygotowywał się do ostatecznego szturmu Warszawy, w obawie o swe tyły wydał rozkaz odwrotu. Za Prusakami, którzy wycofali się 6 września nad Bzurę, zarządziły także odwrót wojska rosyjskie. W ten sposób oblężenie Warszawy skończyło się sukcesem obrońców.
W celu wsparcia powstania wielkopolskiego Kościuszko wysłał korpus wojska pod dowództwem gen. Jana Henryka Dąbrowskiego. Wyprawa jego zakończyła sią powodzeniem. Uwieńczyło ją zajęcie Bydgoszczy. Wprawdzie przecięcie jego linii komunikacyjnych przez wojsko pruskie zmusiło Dąbrowskiego do powrotu nad Bzurę, jednak działania te zahamowały aktywność Prusaków w końcowym okresie powstania.
Zdawało się, że powstanie ma szansę okrzepnięcia i przetrwania zimy, chociaż na wschodzie sytuacja układała się mniej pomyślnie. Wprawdzie pod koniec czerwca powstanie objęło także Kurlandię, gdzie zajęta została Lipawa, nie przeszkodziło to wszakże wojskom rosyjskim w podjęciu ofensywy na Wilno. Pierwszy atak na miasto nie przyniósł sukcesu, jednak 12 sierpnia stolica Litwy musiała kapitulować przed przeważającym nieprzyjacielem. Armia litewska wycofała się w kierunku Niemna. W tymże czasie pokojowa deklaracja Turcji zwolniła armię Suworowa, stojącą dotychczas na Ukrainie. Suworów przeprawił się przez Polesie i rozbił słaby korpus osłony gen. Sierakowskiego pod Terespolem. Zarazem wycofany spod Warszawy korpus gen. Fersena przeszedł Wisłę, by połączyć się z Suworowem i zagrozić Warszawie od wschodu. Kościuszko podjął słuszną decyzję niedopuszczenia do koncentracji sił nieprzyjaciela i zastąpił Fersenowi drogę pod Maciejowicami. Jakkolwiek Fersen posiadał dwukrotną przewagę w ludziach i artylerii, Kościuszko zdecydował się na stoczenie bitwy obronnej, spodziewając się, że szalę zwycięstwa przechyli na jego stronę pojawienie się korpusu gen. Adama Ponińskiego, który znajdował się w pobliżu. Wysłany do Ponińskiego rozkaz dotarł jednak zbyt późno, by generał mógł zdążyć z pomocą. Rankiem 10 października Fersen zaatakował wojska powstańców i po zaciętej walce zadał im ciężką klęskę. Ranny naczelnik powstania dostał się do niewoli.
Klęska maciejowicka nie była katastrofą militarną. Niewola Kościuszki spowodowała jednak załamanie się moralne w obozie powstańczym. Nie oparli mu się nawet jakobini, którzy nie próbowali utrzymać władzy w ręku. Nowym naczelnikiem powstania został Tomasz Wawrzecki, nie mający przygotowania wojskowego. Tymczasem Suworow wykorzystał zamieszanie i skierował się na Warszawę, by zmusić powstańców do kapitulacji. Dnia 4 listopada szturmem wziął Pragę, wycinając w pień jej mieszkańców i obrońców.
Za pośrednictwem Stanisława Augusta poddała się przerażona Warszawa. Przeprowadzony wśród ogólnego chaosu odwrót armii powstańczej skończył się jej rozkładem i kapitulacją 16 listopada pod Radoszycami. Wawrzecki i dowódcy powstańczy znaleźli się w niewoli. Innych przywódców osadzono w więzieniach rosyjskich, pruskich i austriackich. Powstanie upadło.

g.Trzeci rozbiór Polski

Likwidacja państwa polskiego, była po drugim rozbiorze właściwie przesądzona. Jak była o tym mowa, jednym z zadań Igelströma było sprowokowanie małej ruchawki w Warszawie, która mogłaby się stać pretekstem do ostatecznego rozbioru. Powstanie podjęte w 1794 r. dawało szansę zahamowania tych poczynań w jedynej drodze, którą można było przeciwstawić przemocy – w drodze walki zbrojnej. Wysiłek militarny Polski był olbrzymi: przez wojsko polskie i litewskie przesunęło się około 150 tys. ludzi; liczne były także rzesze uzbrojonej ludności, biorącej sporadycznie udział w walkach. Zastosowanie nowej sztuki wojennej pozwoliło osiągnąć poważne sukcesy. Po raz pierwszy kierownictwo walki zbrojnej nie tylko f odwołało się do najszerszych warstw ludności, ale i wystąpieniom jej starało się nadać charakter zarówno narodowowyzwoleńczy, jak i społeczny. Poruszone w ten sposób masy ludności miast i wsi okazały wysoki stopień patriotyzmu. Trudno jednak nie uznać, że niezdolność władz powstańczych do pełnego wprowadzenia w życie postanowień Uniwersału połanieckiego, sabotowanego przez znaczną część szlachty, odbiła się ujemnie na wysiłku ogólnonarodowym. Sytuacja taka musiała działać zniechęcająco na chłopów, podrywać ich wiarę w społeczne cele powstania. Nierównomierne poparcie miało powstanie ze strony szlachty, której wąskie, doraźne korzyści nieraz brały górę nad zrozumieniem konieczności ustępstw społecznych w interesie całego narodu. Dominującą rolę odgrywali w powstaniu szlacheccy twórcy i obrońcy Konstytucji 3 maja i współdziałające z nimi grupy mieszczaństwa. Dla większości szlachty postanowienia tej konstytucji stanowiły jednak maksimum ustępstw i tylko nieliczni, zwłaszcza związani z rodzącą się inteligencją, skłonni byli poprzeć bardziej radykalny program.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: