Moje Notatki

Historia Polski – cz.849

In historia sciaga on Listopad 18, 2009 at 8:02 am

Na namiestnika powołał car nie Adama Czartoryskiego, cieszącego się dużym autorytetem w społeczeństwie polskim i wskutek tego dość niezależnego, ale gen. Józefa Zajączka
Ten dawny jakobin i republikanin przeżył dość typową dla wielu swych towarzyszy ewolucję. Porzucił poprzednie ideały i stał się posłusznym wykonawcą woli carskiej. Dla kariery nie ośmielał się występować z własnym zdaniem: przy jego bierności wielkie wpływy uzyskał nieprzewidziany konstytucją „pełnomocnik cesarski” senator Mikołaj Nowosilcow. Był to człowiek niechętny samodzielności Polaków, zdecydowany przeciwnik wszelkiego liberalizmu, który zgodnie ze stanowiskiem reakcji petersburskiej przyczyniał się, jak mógł, do osłabienia Królestwa i podsycania nieufności cara do Polaków.
Właściwe kierownictwo sprawami polskimi skoncentrowało się wszakże w ręku usuniętego z Petersburga ze względów dynastycznych (by ułatwić objęcie tronu przez Mikołaja) brata carskiego w. ks. Konstantego (1779-1831). Psychopata, z kompleksem niższości i rozbudzanymi wcześnie ambicjami, był wysuwany do tronu polskiego już w 1793 r. Powołanie go na naczelnego wodza w Królestwie i na Litwie wydobywało go z cienia brata-cara, w którym żył dotychczas. Ceniąc swą nową pozycję nie starał się o pozyskanie przychylności Polaków. Jak przystało na autokratę, nie liczył się z konstytucją, narzucał rządowi swe zdanie, a ruchy niepodległościowe traktował jako skierowane przeciwko swej osobie. Bezwzględnie kierując sprawami wojskowymi przyczynił się do zerwania z demokratycznymi tradycjami w armii polskiej i wpojenia jej bezdusznego drylu pruskiego. Z powodu swych gwałtownych wybuchów, wprowadzenia kar cielesnych był powszechnie znienawidzony przez żołnierzy i oficerów. Wielu co wybitniejszych oficerów, jeszcze z czasów legionowych, podało się do dymisji na znak protestu. Konstanty zresztą początkowo nie darzył sympatią Polaków – dopiero pod wpływem morganatycznego małżeństwa z Joanną Grudzińską i po objęciu tronu przez Mikołaja I zmienił nieco swój stosunek. Na swój sposób przywiązał się też do wytresowanej przez siebie armii i był dumny z jej postawy.
W tej sytuacji Rada Stanu i Rada Administracyjna, w której w coraz silniejszym stopniu ton nadawali ludzie pełni serwilizmu wobec cara i wielkiego księcia, mogła odgrywać tylko rolę drugorzędną, nie zdobywając się na akty sprzeciwu nawet wobec jawnego naruszania konstytucji. Odszedł z niej stosunkowo szybko cieszący się autorytetem w społeczeństwie minister wyznań i oświaty Stanisław Potocki, który zresztą popadł w zatarg z Kościołem i był oskarżany o liberalizm i libertynizm. Stanisław Staszic jako członek Rady Stanu skoncentrował natomiast całą swą działalność na podniesienia ekonomicznego potencjału Polski i poprawie położenia chłopów, nie widząc możliwości rychłych zmian w położeniu Polski. Podobne tendencje, w których zdaniem Tadeusza Łepkowskiego można dostrzegać swoisty nurt pracy organicznej w dobie konstytucyjnej Królestwa, reprezentował także wspomniany już ks. Ksawery Drucki-Lubecki, najwybitniejsza postać w rządzie. Był on zwolennikiem związku z Rosją, potrafił jednak bronić samodzielności Królestwa, przeciwstawiając się Konstantemu czy Nowosilcowowi.
Rząd Królestwa miał dość silne poparcie ze strony arystokracji, bogatego ziemiaństwa i burżuazji, które widziały liczne korzyści w związku z Rosją carską. Nawet jednak wśród tych warstw zaczęły się przejawiać postawy opozycyjne. Wypływały one z dwu źródeł. Z jednej strony część arystokracji domagała się wypełnienia dawnych obietnic Aleksandra i przyłączenia do Królestwa pogranicznych guberni litewskich i ukraińskich. Stanowisko takie zajmował sam Adam Czartoryski, coraz bardziej zrażony do caratu, którego polityka jego zdaniem prowadziła do konfliktu z Polakami. Niespełnienie tych postulatów, mimo znacznej swobody pozostawionej żywiołowi polskiemu na tym terenie, odsuwało tę część konserwatystów od współpracy z carem. Z drugiej strony działalność opozycyjną rozwijała liberalna szlachta z zaawansowanych gospodarczo zachodnich województw Królestwa. Występowała ona pod hasłem obrony konstytucji, zwłaszcza swobód obywatelskich, ale ograniczała się do dyskusji publicystycznej i walki parlamentarnej. Celem jej było stworzenie korzystniejszych warunków dla reform gospodarczych i społecznych.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: