Moje Notatki

Historia Polski – cz.767

In historia polski księgarnia on Listopad 19, 2009 at 8:22 pm

Przeprowadzona reorganizacja resztek państwowości polskiej nawiązywała do postanowień podjętych po pierwszym rozbiorze. Jedynymi ustępstwami na rzecz dokonanych później przemian było utrzymanie głosowania większością w sejmie i zapewnienie mieszczanom nietykalności osobistej oraz praw nabywania ziemi
Ponownie za to ustalono prawa kardynalne. Liczbę wojska zmniejszono do 15 tys. Władza w państwie pozostawała w ręku restaurowanej już poprzednio Rady Nieustającej, która zresztą zgodnie z postanowieniami przyjętego przez sejm traktatu polsko-rosyjskiego miała być faktycznie kierowana przez ambasadora carskiego.
Tak więc przemoc obca, wykorzystując najbardziej wsteczne żywioły w Rzeczypospolitej, unicestwiła próbę naprawy ustroju. Państwo, na którego pomoc liczyli patrioci – Prusy, pierwsze przyłożyło rękę do nowego rozbioru. W tej sytuacji najwłaściwszą drogą do odzyskania samodzielności pozostawało odwołanie się do najszerszych mas ludności w kraju i oparcie się na rewolucyjnych siłach Europy.

c.Przygotowanie powstania

Drugi rozbiór stanowił dla Polski nie tylko katastrofę polityczną, ale i gospodarczą. Rozerwanie więzi kształtującego się rynku krajowego podcięło, produkcję przemysłową i doprowadziło do wielkiego krachu bankowego. Gospodarka miejska znalazła się w stanie rozkładu. Nie lepiej było i na wsi, która z trudem znosiła wielkie ciężary kontrybucyjne na wojsko carskie. Wzrastały ceny żywności. Warszawa stała się jednym z najdroższych miast w Europie. Skarb państwa był zupełnie wyczerpany, źle wpływające podatki nie pozwalały na terminowe opłacanie urzędników, wojska, dostawców. Sytuacja ta zwiększała niezadowolenie ludności, powtarzały się wystąpienia ciemiężonego chłopstwa, ruchy zawiedzionego mieszczaństwa. Podniecały je wieści nadchodzące zarówno z odległej Francji, w której kierownictwo rewolucją przejmowały żywioły coraz bardziej radykalne, jak i z bliskiego Śląska, gdzie w 1793 r. wzniosła się silna fala wystąpień społecznych. Objęły one zwłaszcza tkaczy na Pogórzu Sudeckim, jak i plebs miejski w samym Wrocławiu. Pod wpływem tych różnorodnych bodźców dojrzewał w Polsce grunt do działań rewolucyjnych.
Istotną sprawą było nadanie form organizacyjnych rosnącemu niezadowoleniu. Można się było bowiem obawiać, by nie zostało ono wykorzystane dla celów prowokacyjnych przez carskiego ambasadora Igelströma. Niezadowolona z pominięcia jej w drugim rozbiorze Austria, zawiedziona w nadziejach na nabytki na zachodzie, od końca 1793 r. starała się doprowadzić do ostatecznego rozbioru państwa polskiego, przy którym obiecywała sobie odpowiednio wysokie zdobycze. Popierali ją w tym wielcy feudałowie rosyjscy; było ‚więc sprawą zręczności Igelströma, by cała ta akcja przebiegła jak najsprawniej. Trudno powiedzieć, w jakiej mierze zdawano sobie sprawę z tej sytuacji w Polsce. W każdym razie jedyne wyjście widziano w powstaniu.
Powstanie, jeśli miało być skuteczne, musiało być przygotowane starannie. Impulsy wyszły z dawnego obozu patriotycznego, zwłaszcza spośród dawnych współpracowników „Kuźnicy”, którzy umieli trafiać i do mas plebejskich. Spodziewając się, że udział najszerszych mas ludności przesądzi o powodzeniu powstania, tworzyli oni radykalne skrzydło sprzysiężenia. Elementy umiarkowane, kierowane przez gen. Ignacego Działyńskiego i. bankiera warszawskiego Kapostasa, starały się powstanie przygotować powoli i ostrożnie, głównie opierając się na wojsku.. Celem ich było przywrócenie Konstytucji 3 maja. Program radykałów sięgał znacznie dalej – przewidywał usunięcie króla i wprowadzenie republiki.
Podobny podział istniał także na emigracji. Kołłątaj przy współpracy Franciszka Dmochowskiego oraz Ignacego Potockiego opublikował w Dreźnie dzieło O ustanowieniu i upadku Konstytucji 3 maja, w którym główną odpowiedzialność za katastrofę zrzuca na króla. W ten sposób przygotowywano argumenty mające ułatwić przyszłemu powstaniu usunięcie Stanisława Augusta od wpływu na rządy. Kołłątaj, a z nim większość emigracji, postulowali połączenie powstania narodowego z przemianami społecznymi. Szybkie reformy społeczne zapewniłyby udział mas ludowych w walce. Liczono także na pomoc z zewnątrz, przede wszystkim rewolucyjnej Francji.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: