Moje Notatki

Historia Polski – cz.853

In krótka historia polski on Listopad 22, 2009 at 5:24 pm

Natomiast, w miarę wzrostu w Towarzystwie wpływów szlacheckich działaczy z Wołynia i Ukrainy, rosły możliwości kontaktów z rosyjskimi szlacheckimi rewolucjonistami. Właśnie na terenie Ukrainy doszło do pierwszych spotkań, a później współpracy z członkami Związku Południowego, później zaś Północnego
Wśród rewolucjonistów rosyjskich, którzy zmierzali do obalenia caratu i wprowadzenia przemian wewnętrznych w Rosji, istniały różnice poglądów co do przyszłości Polski. W bardziej radykalnym Związku. Południowym, dzięki stanowisku Pawła Pestela, górowała tendencja do przyznania Polsce niepodległości pod warunkiem dokonania w niej podobnych jak w przyszłej Rosji zmian ustrojowych i powiązania sojuszem z Rosją. Natomiast w Związku Północnym rysowały się dążenia do utrzymania istniejącego uzależnienia Polski od Rosji. W latach 1823-1825 doszło do parokrotnych spotkań między reprezentantami Towarzystwa Patriotycznego, Krzyżanowskim i księciem Antonim Jabłonowskim, a przedstawicielami Związku Południowego. Uzgodniono w ogólnych zarysach formy ewentualnej pomocy polskiej w wypadku rewolucji w Rosji: chodziło przede wszystkim o zatrzymanie wojsk w. ks. Konstantego. Wątpliwości budziła natomiast sprawa przyszłego ustroju Polski (Jabłonowski chciał oprzeć go na Konstytucji 3 maja), a także restauracji państwa polskiego w granicach przedrozbiorowych.
Klęska powstania dekabrystów po zgonie Aleksandra I odbiła się na losach Towarzystwa Patriotycznego. W czasie śledztwa wyszły na jaw kontakty rosyjskich i polskich rewolucjonistów. Aresztowano 128 członków Towarzystwa, z których 8 oskarżonych o zdradę stanu nowy car Mikołaj I postawił za radą Lubeckiego przed sądem sejmowym. Wchodzili w jego skład członkowie senatu, a więc przedstawiciele arystokracji, którzy mieli okazję jeszcze raz poprzeć carat. Jednakże pod naciskiem patriotycznej opinii sąd sejmowy w 1828 r. odrzucił oskarżenie o zdradę stanu, skazując Krzyżanowskiego i jego towarzyszy na krótkie kary więzienia za należenie do tajnych organizacji. Wyrok wywołał oburzenie Mikołaja I, ale z uwagi na trudności Rosji w wojnie z Turcją car musiał go zatwierdzić. Krzyżanowskiego jednak, jako urodzonego na Ukrainie, postawił przed sądem rosyjskim. Skazany na zesłanie na Syberię, zmarł tam po 10 latach. Surowe kary spotkały także innych członków Towarzystwa z Ukrainy.
Działalność tajnych związków w dobie konstytucyjnej Królestwa była więc na ogół odległa od rewolucyjnych tendencji. Kierowane w dużym stopniu przez ludzi pochodzenia szlacheckiego, z poważnym udziałem szlachty ziemiańskiej obok inteligencji czy rzadziej mieszczaństwa, nie mając silniejszych powiązań ani z chłopami, ani z ludem miejskim, tajne związki nastawiały się na powolne przygotowywanie powstania, które miałoby wybuchnąć w korzystnych okolicznościach międzynarodowych. Celem jego byłoby zjednoczenie i niepodległość Polski. Program reform społecznych albo nie występował w nich wcale, albo był dość nieśmiało podnoszony przez nieliczne radykalne żywioły spośród inteligencji, mieszczaństwa i drobnej szlachty, które tworzyły najofiarniejszą część spiskowców. Nie można przy tym zapominać, że uczestnictwo w tajnych związkach objęło tylko niewielką grupę społeczności. Ale też odsuwanie na plan dalszy przemian społecznych, niewyciąganie wniosków z powstania kościuszkowskiego i tendencji społecznych pierwszych po rozbiorach spisków rzucało ujemne światło na kwalifikacje tej warstwy, której wpływ najmocniej ważył na postawie związków – szlachty ziemiańskiej, do kierowania akcją niepodległościową. Jednocześnie powstanie i mnożenie się tajnych związków było wyrazem ogarniającego Polaków fermentu i niezadowolenia z istniejącej sytuacji. Świadczyło, że decyzje kongresu wiedeńskiego co do losów narodu polskiego zostały uznane za twardą konieczność chwili, ale nie za trwałe rozwiązanie.

5.Kultura doby klasycyzmu

a.Między Oświeceniem a Romantyzmem

Rozbiory przydały wyjątkowego znaczenia dalszemu rozwojowi kultury polskiej. Po utracie własnego państwa, gdy sztucznie utworzone, ale twarde granice obcych państwowości rwały więzi gospodarcze narodowego terytorium polskiego, twórczość kulturalna stała się najważniejszym elementem nie tylko jednoczącym nadal społeczeństwo polskie, ale i uzasadniającym jego prawo do zajmowania poczesnego miejsca wśród narodów europejskich. Jeżeli już przedtem wyciskały na niej swe piętno potrzeby dydaktyczne epoki, to teraz jednym z głównych zadań stojących przed działalnością kulturalną było podtrzymywanie tradycji i dążeń narodowych. W tym tkwiło niewątpliwie ograniczenie twórczości kulturalnej całego zresztą XIX w. Tkwiła w tym także możliwość spotkania się z wyjątkowo mocnym oddźwiękiem ze strony innych narodów, zwłaszcza wtedy, gdy wokół losów Polski rozgrywały się w pewnej mierze losy walki o wolność ludów.

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: