Moje Notatki

Historia Polski – cz.490

In historia polski w skrocie on Listopad 23, 2009 at 6:01 pm

Nie zmienia tej oceny fakt, że istniały także wynikające z rozwoju stosunków między Rzecząpospolitą a jej sąsiadami ze wschodu poważne przyczyny tych konfliktów militarnych. Jeżeli więc stwierdza się, że groźną konsekwencją wystąpienia lisowczyków przeciw Bethlemowi Gaborowi stało się zaostrzenie stosunków polsko-tureckich, to przecież trud­no przy tym zapominać, że były one już od dłuższego czasu napięte
Głów­ną przyczynę tych zatargów stanowiły dwustronne napady, dokonywane na ziemie tureckie i tatarskie przez Kozaków zaporoskich, a na tereny Rzeczypospolitej przez Tatarów z Krymu czy z Budziaków. Na lata 1613-1620 przypadło największe nasilenie najazdów kozackich, sięgających aż po Synopę. Mimo ostrych protestów tureckich Rzeczpospolita nie mogła, a po części i nie chciała powstrzymać Kozaków, próbowali więc Turcy skierować ich przeciwko Polakom (poprzez patriarchę carogrodzkiego), ale bezskutecznie. Konkurowali z Kozakami magnaci ukraińscy, którzy jako teren swych wypadów obrali Mołdawię. Ścierały się tam ustawicznie wpływy tureckie, habsburskie, siedmiogrodzkie i polskie, ponawiali więc to Stefan Potocki (1607, 1612), to Samuel Korecki i Michał Wiśniowiecki (1615) próby osadzenia na gospodarstwie swych krewniaków Mohyłów. Doczekali się wyprawy tureckiej Iskander Baszy, który nie tylko zgniótł wojska magnackie w Mołdawii, ale stanął nad granicą polską i wymusił na Żółkiewskim traktat w Buszy (1617), w którym Rzeczpospolita zobo­wiązała się nie mieszać do spraw wołoskich i siedmiogrodzkich. Turcja była przy tym zaniepokojona wzrastającym znaczeniem Polski – przede wszystkim przechylaniem się przewagi w stosunkach polsko-rosyjskich na stronę polską. W tych warunkach wyprawa lisowczyków, która spowodo­wała wzmożoną agitację Bethlena Gabora przeciwko Polsce w Stambule, a potem spalenie przez Kozaków Warny (1620), doprowadziły do wybuchu wojny. Bezskutecznie starał się ratować pokój poseł polski w Stambule Hieronim Otwinowski. Młody sułtan Osman II zawarł pokój z Persją i w gromkim i kwiecistym piśmie do Zygmunta III zapowiadał zdobycie Krakowa i zniszczenie Rzeczypospolitej.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: