Moje Notatki

Historia Polski – cz.525

In historia polski audiobook on Listopad 25, 2009 at 6:09 am

Struktura i charakter mieszczaństwa w Rzeczypospolitej tej doby były głównie badane w związku z opracowywaniem dziejów niektórych miast. Studiów specjalnych w tym zakresie jest jednak niewiele
Najlepiej opracowane pod tym względem są Gdańsk i Kraków. Tak więc E. Cieślak gruntownie przedstawił tło i przebieg walk społecznych w Gdańsku za panowania Jana III i Augusta III w dwu monografiach: Walki społeczno-polityczne w Gdańsku w drugiej połowie XVII wieku, Interwencja Jana III Sobieskiego (Gdańsk 1962) oraz Konflikty polityczne i społeczne w Gdańsku w połowie XVIII w. – sojusz pospólstwa z dworem królew­skim (Wrocław 1972). Społeczne uwarstwienie mieszczaństwa krakowskie­go zbadała J. Bieniarzówna, ogłaszając wyniki swych poszukiwań w pracy Mieszczaństwo krakowskie. Z badań nad strukturą społeczną mia­sta (Kraków 1969). Natomiast bardziej popularny charakter ma zbliżone opracowanie J. Pachońskiego, Zmierzch sławetnych. Z życia miesz­czan w Krakowie w XVII i XVIII w. (Kraków 1956). O mieszczaństwie warszawskim połowy XVII w. pisał A. Kersten, Warszawa Kazimie­rzowska 1648-1668 (Warszawa 1971). Wreszcie życie obyczajowe miesz­czan wrocławskich przedstawił K. Matwijowski w pracy Uroczystości, obchody i widowiska w barokowym Wrocławiu (Wrocław 1969). Po­dobne zjawiska w Krakowie badał M. Rożek, Uroczystości w baroko­wym Krakowie (Kraków 1976), który zajął się także Mecenatem artystycznym mieszczaństwa krakowskiego (Kraków 1977). Nadal przecież przy cha­rakterystyce mieszczaństwa trzeba się odwoływać do starszych prac J. Ptaśnika i W. Łozińskiego. Gruntowne badania nad strukturą magnaterii polskiej w XVIII w. przeprowadziła T. Zielińska Magnateria polska czasów saskich (Warszawa 1977); brak natomiast opracowań wnoszących nowe elementy do dziejów innych warstw szlacheckich poza wspomnianymi w poprzedniej części.
W zakresie historii ustroju największe znaczenie ma dzieło H. Olszewskiego, Sejm Rzeczypospolitej epoki oligarchii – Prawo–pra­ktyka–teoria–programy (Poznań 1966). Jakkolwiek wzbudziło ono dość żywą dyskusję w czasopiśmiennictwie historycznym, nikt nie kwestiono­wał jego podstawowego charakteru, a także zawartej w nim rewizji po­glądów dawniejszych historyków, m. in. wyrażonych w dziele o liberum veto W. Konopczyńskiego. Dopiero ostatnio na pewne korekty po­zwala monografia K. Matwijowskiego, Pierwsze sejmy z czasów Jana III (Wrocław 1976). Natomiast badania nad ustrojem sejmikowym tego okresu posuwają się dość powoli: ostatnie trzydziestolecie dorzuciło do wspomnianych prac śmiałą interpretacyjnie monogra­fię A. Lityńskiego, Szlachecki samorząd gospodarczy w Małopolsce (1608-1717) (Katowice 1974). Poza przyczynki nie wyszły badania nad cha­rakterem władzy monarszej, nad urzędami, a także nad konfederacjami. Większość licznych ruchów konfederackich czy rokoszowych z tego okresu nie doczekała się w ogóle specjalnych opracowań – do rzadkich wyjąt­ków należy np. konfederacja gołąbska zbadana przez A. Przybosia. Organizacja polskiej służby dyplomatycznej w tym okresie została dokład­niej opracowana w studiach Z. Wójcika oraz J. Gierowskiego i J. Leszczyńskiego w zbiorze Polska służba dyplomatyczna (War­szawa 1966). Natomiast dla przemian w sądownictwie polskim fundamentalną rozprawę ogłosił J. Michalski, Studia nad reformą sądownictwa i prawa sądowego w XVIII wieku, cz. l (Wrocław 1958).
Zupełnie nie podejmowane były ostatnio badania nad dziejami polskiej skarbowości. W tej dziedzinie aktualne jest nadal to, co ustalili R. Rybarski w pracy o skarbowości i pieniądzu za panowania Jana Kazimie­rza, Michała Korybuta i Jana III, oraz M. Nycz w swych badaniach nad genezą reform skarbowych sejmu niemego. Poważny krok naprzód zrobiła natomiast historia wojskowości. Podstawowe znaczenie nią ją dwie rozpra­wy J. Wimmera: Wojsko polskie w drugiej połowie XVII w. (Warsza­wa 1965) oraz Wojsko Rzeczypospolitej w dobie wojny północnej 1700 -1717 (Warszawa 1956); druga z tych prac obok analizy stanu i składu wojska obejmuje także zarys przebiegu wojny północnej. Prace Wimmera re­widują wiele dawniejszych twierdzeń co do liczebności, uzbrojenia i takty­ki wojska polskiego, przy czym w tym zakresie nie spotkały się z poważ­niejszymi zastrzeżeniami.

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: