Moje Notatki

Jak słusznie podniósł ostatnio Paweł Skwarczyński

In roszkowski historia polski 1914 on Listopad 25, 2009 at 5:16 am

Jak słusznie podniósł ostatnio Paweł Skwarczyńsk i , jedną z przyczyn ostatecznego niepowodzenia reformacji na ziemiach Rzeczypospolitej było również niepodjęcie przed końcem XVI w. współpracy między protestantyzmem a prawosławiem
Inicjowane w tym kierunku próby nie przyniosły poważniejszych rezultatów. Wprawdzie Kościół prawosławny także przechodził kryzys wewnętrzny, ale rozwiązania go upatrywano bądź to w odwołaniu się do własnych tradycji, bądź w nawiązaniu do podejmowanych nie tak dawno prób unii z katolicyzmem. Postulaty reformacji były bowiem już w jakiejś mierze na terenie prawosławia zrealizowane (małżeństwo księży, komunia pod dwoma postaciami, język narodowy w nabożeństwach). Nieprzypadkowo też spotkać się można na terenach wschodnich z innym zjawiskiem – przyjmowaniem wyznania protestanckiego przez szlachtę czy magnatów prawosławnych. Dla wielu z nich była to, jak się okazało, droga do katolicyzmu.
W tej sytuacji nie może budzić zdziwienia doprowadzenie w Rzeczypospolitej do unii katolicyzmu z Kościołem prawosławnym, do unii brzeskiej. Zabiegi o nią były zarówno wynikiem starań Rzymu o podporządkowanie sobie „schizmatyków”, jak i obawy przed dalszym uzależnieniem biskupów prawosławnych od patriarchy konstantynopolitańskiego, co mogło pociągnąć za sobą groźne skutki wobec zaostrzającego się konfliktu z Turcją. W jeszcze wyższym stopniu możliwość wykorzystania prawosławia dla obcych celów politycznych spotęgowało powołanie patriarchatu moskiewskiego (1589). Nie bez znaczenia były i osobiste nadzieje Zygmunta III, że przez unię z prawosławiem wzmocni swą pozycję w Rzeczypospolitej przez skupienie swych zwolenników w jednym kościele. Wydaje się natomiast, że zarówno szlachta polska, jak i większość kleru katolickiego odnosiła się do tego projektu dość obojętnie, jakkolwiek rozbudowujący na wschodzie swe latyfundia magnaci czy działająca tam szlachta katolicka mogli przypuszczać, że w ten sposób uzyskają pełniejsze podporządkowanie sobie prawosławnych poddanych. W samym Kościele wschodnim znajdowali się zarówno zwolennicy, jak i przeciwnicy unii. Właśnie w toku rokowań brzeskich na protestanckim synodzie w 1595 r. zjawili się pierwszy raz przedstawiciele prawosławia, inicjując współdziałanie z protestantami na gruncie ugody sandomierskiej.

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: