Moje Notatki

Historia Polski – cz.540

In okrągły stół historia polski on Listopad 27, 2009 at 10:24 pm

Dramatyczne wydarzenia połowy XVII w. doczekały się wkrótce swych kronikarzy
Najwnikliwszy z nich, mieszczanin z pochodzenia W. J. Rudawski, wystąpił jako monarchista ale i stronnik austriacki w Historiarum Poloniae ab excessu Vladislai IV ad pacem Olivensem libri IX (Warszawa 1735), w polskim tłumaczeniu W. Spasowicza, Historia Polski od śmierci Władysława IV aż do pokoju oliwskiego, (t. I-II, Peters­burg 1855). Dzieło fanatycznego katolika W. Kochowskiego, Annalium Poloniae ab obitu Vladislai IV. Climacter I-III, ukazało się już w latach 1683-1698 (w Krakowie), tłumaczenie polskie w całości Historia panowania Jana Kazimierza wydane przez E. Raczyńskiego (Po­znań 1859), uzupełnione przez Roczników Polskich Klimakter IV wydany przez J. W. Bobrowicza (Lipsk 1853). Fragmenty z tej kroniki do­tyczące potopu ogłosił też L. Kukulski (Warszawa 1966). Wreszcie odnoszą się do tego okresu Stanisława Temberskiego Roczniki 1647-1656 wyd. przez W. Czermaka (Kraków 1897). Głównie sejmami z czasów Michała Korybuta zajął się K. Zawadzki w Historia arcana annalium Polonicorum libri VII (Cosmopoli 1699). Swoisty rodzaj kroniki dla czasów Jana III i Augusta II stanowią A. Ch. Załuskiego, Epistolarum historico-familiarium vol. I-IV (Brunsbergae, Vratislaviae 1709-1741). Czasy saskie nie obfitowały w znamienitszych kronikarzy, choć liczni wtedy panegiryści nie stronili od opisywania czynów swych bohaterów. Za swego rodzaju dzieło historyczne może służyć jednak znakomity Opis obyczajów za panowania Augusta III J. Kitowicza, niesłusznie umieszczany między pamiętnikami, gdy jest pierwszą w Polsce historią kultury, pełną zachwytu dla doby sarmackiej ginącej z Augustem III. Opis wydał R. Pollak (Wrocław 1970).
Ważnym uzupełnieniem polskich kronikarzy są także kroniki obce. Szczególne znaczenie mają wśród nich prace S. Puffendorfa – De re­bus a Carolo Gustavo gestis (Norymberga. 1696) z 23 widokami i planami miast polskich, sporządzonymi przez E. J. Dahlberga, oraz De rebus festis Fredcrici Wilhelmi (t. I-II, Berlin 1695). Natomiast wybór dzieł kronikarzy tureckich i tatarskich poświęcony odsieczy Wiednia opubliko­wał ostatnio we własnym tłumaczeniu Z. Abrahamowicz (Kraków 1974).
Zmniejszenie się roli kronik w XVIII w. związane było częściowo z upo­wszechnieniem się nowego źródła, którym stało się czasopiśmiennictwo. Już od początków XVII w. zjawiało się wiele Wiadomości o Polsce w cza­sopismach niemieckich, francuskich (zwłaszcza „Gazette de France”) czy holenderskich. Pierwsze czasopismo polskie pojawia się w 1661 r. Jest to tygodnik „Merkuriusz”. Jako jedyne czasopismo tego okresu został on wydany przez A. Przybosia (Kraków 1960). Później ukazywały się różne efemerydy co kilka lat. Najdłuższy żywot miała „Poczta Królewiecka” (1718-1720). Dopiero jednak od 1729 r. można mówić o systematycz­nym ukazywaniu się czasopisma. Wydawane ono było najpierw przez pija­rów, potem przez jezuitów, zmieniając nazwę z „Nowin Polskich” na „Kurier Polski” i „Wiadomości Uprzywilejowane z Cudzych Krajów”. Czasopismo to mimo dużego znaczenia jest trudno dostępne i rozproszone po rozmaitych bibliotekach. Dopiero połowa XVIII w] przyniosła czaso­pisma nowego typu, jak „Nowe Wiadomości Ekonomiczne i Uczone” (1758-1761) czy „Monitor” (1763). Ukazywały się też w Polsce czasopisma w ję­zyku niemieckim i francuskim.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: