Moje Notatki

Historia Polski – cz.743

In najnowsza historia polski on Listopad 28, 2009 at 8:09 am

Sejm natychmiast zawiązany został w konfederację, by uniknąć zarwania, a w celu ograniczenia roli opozycji podobnie jak w 1767 r. powołana została specjalna delegacja, która przygotowywała projekty konstytucji
Zasadnicza walka polityczna rozegrała się wokół kwestii powołania Rady Nieustającej. Tym razem nie było już wątpliwości co do potrzeby stworzenia takiej instytucji. Panin widział w niej narzędzie do kontrolowania poczynań króla, także klika magnacka z jej głównym projektodawcą, Augustem Sułkowskim, wojewodą gnieźnieńskim, w szlachecko-magnackiej radzie znalazła instytucję, która okroiłaby ostatecznie uprawnienia monarchy. Stanisław August potrafił jednak przekonać Stackelberga i Katarzynę II, że w interesie Rosji leży, by znajdująca się pod jej wpływem Polska miała względnie sprawny organ władzy wykonawczej. Utworzona w 1775 r. Rada Nieustająca wprawdzie zmniejszała niektóre prerogatywy króla, jednak w większym jeszcze stopniu ograniczała dotychczasową wszechwładzę magnatów-ministrów, którzy musieli stosować się do zaleceń konsyliarzy. W skład Rady wchodziło 36 konsyliarzy (po połowie z senatu i izby poselskiej), wybieranych na sejmie. Posiedzeniom przewodniczył król, który musiał przyjmować zdanie większości, a mógł rozstrzygać tylko w razie równości głosów. Rada dzieliła się na 5 departamentów odpowiadających najważniejszym ministeriom: Interesów Cudzoziemskich, Policji, czyli Dobrego Porządku, Wojska, Sprawiedliwości i Skarbu. Do uprawnień Rady należało kierownictwo administracją i przedstawianie królowi po 3 kandydatów na stanowiska senatorskie i komisarskie.
Sejm podjął także ważne decyzje w sprawach skarbowo-wojskowych. Liczbę wojska postanowił podnieść do 30 tys. Uchwalił przy tym reorganizację armii, podział jej na 6 dywizji rozlokowanych w całej Rzeczypospolitej, likwidację przestarzałych chorągwi pancernych i husarskich i powołanie na ich miejsce brygad kawalerii narodowej, wreszcie wprowadził nowe surowe przepisy o dyscyplinie wojskowej. W celu zapewnienia środków na pokrycie kosztów armii przeprowadził sejm także reformę skarbową, wprowadzając cło generalne, jednolite podymne, podwyższył niektóre dawniejsze podatki (np. od duchowieństwa i ludności żydowskiej), zapewnił dochody z opłat stemplowych i monopoli. Dokonał także zasadniczej zmiany w dysponowaniu królewszczyznami, puszczając je w wieloletnią dzierżawę za czynszem. W sumie spodziewał się powiększyć budżet wojskowy do 18,5 mln złp. Wobec trudności gospodarczych kraju przewidywania te okazały się jednak zbyt optymistyczne i nie zdołano przeprowadzić uchwalonego powiększenia armii, z trudem utrzymując około połowy zapowiedzianego stanu.
Najbardziej doniosłym dziełem sejmu stało się powołanie Komisji Edukacji Narodowej, która miała przeprowadzić unowocześnienie systemu oświaty. Pewne znaczenie miało także uchwalenie prawa wekslowego oraz zezwolenie na podejmowanie przez szlachtę zajęć miejskich. Natomiast, jakkolwiek w toku obrad posłowie dyskutowali nad kwestią uregulowania powinności poddanych i polepszenia praw chłopskich, w sprawach tych nie zostały podjęte żadne decyzje.
Aby zamknąć drogę do dalszych reform, sejm ponownie zebrał prawa kardynalne, dodając do nich zakaz powoływania na tron cudzoziemca oraz dzieci i wnuków panującego, po czym zarówno dla nich, jak i dla całości swych uchwał uzyskał gwarancję, tym razem ze strony wszystkich trzech państw rozbiorowych.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: