Moje Notatki

Umocnienie pozycji Polski nad Bałtykiem zbiegło się w czasie z definitywnym przekreśleniem dążeń dynastycznych Jagiellonów do odgrywania pierwszorzędnej roli środkowej Europie

In historia polski download on Grudzień 3, 2009 at 11:12 pm

Umocnienie pozycji Polski nad Bałtykiem zbiegło się w czasie z definitywnym przekreśleniem dążeń dynastycznych Jagiellonów do odgrywania pierwszorzędnej roli w środkowej Europi e . Na wydarzenie to wpływ Polski był ograniczony
Było ono przede wszystkim wynikiem rozbieżności interesów państw rządzonych przez Jagiellonów.
Gdy Polska przygotowywała się; do rozwiązania sprawy Zakonu Krzyżackiego, Litwa znajdowała się pod silnym naciskiem ze strony państwa moskiewskiego. Z chwilą, gdy Moskwa zaczęła akcję jednoczenia ziem ruskich, siłą rzeczy musiała skierować się przede wszystkim przeciwko państwu litewskiemu, w którego granicach znalazły się największe obszary dawnej Rusi. Litwa nie miała dostatecznych sił, by przeciwstawić się samodzielnie temu dążeniu, zwłaszcza że nie mogła liczyć na poparcie ludności ruskiej. Większość pogranicznych feudałów wahała się między Litwą a Moskwą, zdarzały się wypadki przechodzenia nawet wybitnych osobistości (jak Michała Glińskiego, faworyta Aleksandra) to na jedną, to na drugą stronę. Już na przełomie XV i XVI w. w wyniku długoletniej wojny Moskwa uzyskała znaczne terytoria na wschód od Dniepru. Litwini starali się więc o uzyskanie wydatniejszych posiłków ze strony polskiej. Wykorzystywali również napięcia między Krymem a Moskwą, by zachęcać chanów tatarskich do dywersji. Ci napadali wszakże to na Litwę, to na Moskwę, tak rozdzielając swe ciosy, by żadna strona nie zyskała przewagi, która mogłaby stać się niedogodną dla Krymu. Ale i Moskwa potrafiła sięgać po sojuszników, których wystąpienie ograniczyłoby pomoc polską. W toku nowej wojny litewsko-moskiewskiej (1512-1522) Wasyl III zawarł sojusz z cesarzem Maksymilianem I, po czym zdobył Smoleńsk (1514), który nie mógł doczekać się odsieczy. Opanowanie tej twierdzy otworzyło i Wasylowi bramę do Litwy – tymczasem jednak dyplomacja polska zdołała powstrzymać cesarza przed wystąpieniem; wysłane zaś na Litwę posiłki polskie wraz z wojskami litewskimi umożliwiły hetmanowi w. lit i Konstantemu Ostrogskiemu odniesienie świetnego zwycięstwa pod Orszą (1514). Powstrzymano w ten sposób postępy Moskwy. Dalsze działania wojenne, mimo wspomnianego sojuszu Wasyla III z Albrechtem, nie przyniosły zmian i w 1522 r. Litwa zawarła rozejm, decydując się na pozostawienie w ręku Moskwy Smoleńszczyzny i Siewierszczyzny. Walki rozgorzały na nowo w latach 1534-1537. Przy pomocy posiłków polskich pod dowództwem hetmana Jana Tarnowskiego padł Homel i zacięcie broniony Starodub; na tym jednak wyczerpały się sukcesy litewskie. Nowy rozejm zawarty na podobnych jak poprzedni warunkach (Litwa tylko utrzymała Homel, a Moskwa założony w czasie wojny Siebież) ustabilizował na okres blisko ćwierćwiecza granicę i pokojowe stosunki między Litwą a państwem moskiewskim.
Rozbicie groźnego dla Jagiellonów sojuszu Maksymiliana I z Wasylem III z 1514 r. możliwe było dzięki ustępstwom, na jakie zdecydowali się Jagiellonowie na rzecz Habsburga. Na podjęcie walki na dwu frontach Jagiellonowie byli za słabi, przy tym trzeba się było liczyć stale z możliwością ataku tureckiego na Węgry. Wyzyskano więc trudności Habsburgów na zachodzie, udział w wojnach włoskich i zaproponowano kompromis, który miał osłabić rywalizację między obu dynastiami i odsunąć na pewien czas jej rozstrzygnięcie.
W 1515 r. doszło do zjazdu z Maksymilianem w Wiedniu. Zygmunt I i Władysław czesko-węgierski zgodzili się na zawarcie układu dynastycznego z cesarzem. Przewidywano w nim podwójne małżeństwo: syna Władysława Ludwika z wnuczką cesarza Marią oraz wnuka cesarza Ferdynanda z córką Władysława Anną, co w razie wygaśnięcia tej linii jagiellońskiej otwierało Habsburgom drogę do tronu czeskiego i węgierskiego. W zamian Jagiellonowie uzyskali obietnicę cesarza nieudzielania poparcia Zakonowi Krzyżackiemu i jego antypolskiej kampanii i rezygnację ze współdziałania z państwem moskiewskim.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: