Moje Notatki

Przez parę lat Rzeczpospolita nie była w stanie skutecznie działać na terenie rosyjskim

In kieniewicz historia polski on Grudzień 10, 2009 at 8:21 am

Przez parę lat Rzeczpospolita nie była w stanie skutecznie działać na terenie rosyjski m , gdy niepłatne wojsko zawiązało konfederację i odmówiło posłuszeństwa. Przedłużająca się wojna doprowadziła też do prób wmieszania się innych państw, przede wszystkim Turcji, która poczuła się zagrożona sukcesami polskimi i urządziła demonstrację zbrojną u granic Rzeczypospolitej
Ponadto Rosjanom powiodło się zawrzeć pokój ze Szwedami w Stołbowie (1617). W obawie przed nowym sojuszem rosyjsko-szwedzkim strona polska podjęła jeszcze jedną wyprawę, która miała przed Władysławem otworzyć bramy Moskwy. Nie zdołano jednak ściągnąć dostatecznie silnej armii. Oddziały Władysława pod komendą hetmana Chodkiewicza i atamana kozackiego Piotra Konaszewicza Sahajdacznego zajęły w 1617 r. Wiaźmę i dotarły pod mury Moskwy. Ta jednak bram nie otworzyła, a szturm nie miał szans powodzenia. Pod wrażeniem tej nieudanej wyprawy podpisany został 3 stycznia 1619 w Deulinie rozejm, na mocy którego Rzeczpospolita otrzymała Smoleńszczyznę oraz ziemię czernihowską i siewierską. Inne sprawy pozostały w zawieszeniu, jednak było jasne, że o wnoszeniu dalszych pretensji trudno było myśleć i że interwencja w stosunki rosyjskie oraz próba podporządkowania sobie Moskwy skończyła się niepowodzeniem. Okazało się przy tym, że szlacheckie wolności nie były dla Moskwy takim magnesem jak dla Litwy, że różnice między bojarami a dworianami były jeszcze zbyt głębokie, by mogła się ukształtować jednolicie uprzywilejowana warstwa, że wreszcie przeciwieństwa w zakresie kultury politycznej i w stosunkach wyznaniowych (po unii brzeskiej) między Rzecząpospolitą a Rosją były za duże, by mogło między nimi dojść do unii. Założenia polityki wschodniej okazały się więc błędne. Niepowodzenie było tym poważniejsze, że zarówno dokonane aneksje, jak i przeprowadzona z całą bezwzględnością wojna zaostrzyła stosunki między Rosjanami a Polakami i Litwinami. Nad Rzecząpospolitą wisiała groźba odwetu, której realność wzrastała w miarę umacniania się potęgi państwa rosyjskiego i jednoczesnego słabnięcia Polski w ciągu XVII w. Wprawdzie Rzeczpospolita udokumentowała jeszcze raz swą przewagę militarną nad wschodnim sąsiadem, jednak stało się to kosztem takiego wysiłku, że już bezpośrednio po wojnie z Rosją Polska miała boleśnie odczuć skutki awanturniczej polityki dworu i związanych z nim magnatów.

d.Polska wobec Śląska w czasie wojny trzydziestoletniej

W tym samym czasie, gdy skończyła się wojna z Rosją, u zachodnich granic Rzeczypospolitej rozpoczynał się konflikt, który z walki o władzę w Rzeszy Niemieckiej miał się przerodzić w wojnę europejską o hegemonię na kontynencie. W pierwszej fazie, w dobie powstania czeskiego, walka toczyła się między nowymi siłami, zainteresowanymi w dalszym rozwoju nowoczesnych form gospodarki i przekształcaniu się społeczeństwa, a siłami zachowawczymi, które skupiając się wokół władzy cesarskiej i Kościoła katolickiego starały się powstrzymać te przemiany. Wbrew stanowisku niemałej części społeczeństwa polskiego kontrreformacyjny obóz królewski w Polsce związał się jeszcze przed wybuchem walki z Habsburgami. Jak wiadomo, od początku swych rządów w Polsce Zygmunt III wszedł z nimi w bliskie stosunki. Załamanie się planów związku Rzeczypospolitej z Rosją zmuszało kierownictwo polityki polskiej do obejrzenia się za innym sojuszem. Wybór wśród sąsiadów był niewielki, nie pozostawało nic innego, jak nawrót do układów z czasów ostatnich Jagiellonów. W 1613 r. doszło więc do zawarcia przymierza między Zygmuntem III a Maciejem I, w którym obie strony nie tylko godziły się na wzajemne ułatwienia, np. przy zaciąganiu wojsk, ale i na użyczanie pomocy przeciwko buntującym się poddanym. Przymierze to, zawarte przy pośrednictwie nuncjusza, zneutralizowało Wiedeń wobec przeciągającej się wojny z Rosją. Dopiero jednak wobec wydarzeń w Czechach miało odegrać doniosłą rolę.
Wybuch powstania czeskiego w 1618 r. otworzył przed Polską możliwość upomnienia się o Śląsk. Wprawdzie niektórzy historycy polscy są zdania, że realne perspektywy odzyskania tej dzielnicy były minimalne, jednak nikt nie kwestionuje, że od chwili objęcia przez Habsburgów korony czeskiej nie było momentu, w którym ich pozycja na Śląsku byłaby równie słaba. Tymczasem na Śląsku, podobnie jak w Rzeczypospolitej, początek XVII w. przyniósł pogorszenie się sytuacji ekonomicznej i wzrost napięcia wewnętrznego. W ciągu XVI w. na Śląsku dominujące stanowisko zdobył sobie protestantyzm. Z końcem jednak tego wieku kontrreformacja przystąpiła do ofensywy, wykorzystując poparcie władz cesarskich. Dochodziło do zaburzeń w miejscowościach, gdzie starano się siłą, przywrócić katolicyzm. Wprawdzie w 1609 r. pod tym naciskiem cesarz Rudolf wydał list majestatyczny, zapewniający równouprawnienie wyznaniu luterańskiemu z katolicyzmem, jednak wybór Karola Habsburga na biskupa wrocławskiego wzmógł obawy, że proces rekatolizacji Śląska nie będzie ustawał.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: