Moje Notatki

Jednym z naczelnych haseł demokracji szlacheckiej była równość

In historia polski xviii on Grudzień 11, 2009 at 5:16 am

Jednym z naczelnych haseł demokracji szlacheckiej była równośG?, co szczególnie zaczęto podkreślać od końca XVI w. Rzeczywiście – w odróżnieniu od większości krajów europejskich – w Polsce nie było prawnego podziału na utytułowaną arystokrację, „panów” i niższą szlachtę
Występowały wszakże olbrzymie różnice w materialnym położeniu „braci szlachty”. Dno tej drabiny zajmowała „gołota” – szlachta nie posiadająca ziemi, w XVI w. często żyjąca w miastach i trudniąca się lichwą, kupiectwem lub rzemiosłem, z czasem wstępująca na służbę głównie u magnatów czy u zamożnej szlachty. Gołota nie była dopuszczana do urzędów ziemskich ani funkcji sejmikowych. Jednakże gdy taki nieposesjonat nabywał czy wydzierżawiał dobra ziemskie, odzyskiwał pełne prawa szlacheckie. Nie stosowano takich ograniczeń do szlachty zagrodowej, która posiadała niewielki płacheć gruntu i sama uprawiała swą rolę, nie mając poddanych. Szlachta ta zamieszkiwała szczególnie licznie Mazowsze i Podlasie, ale występowała także w Wielkopolsce, Małopolsce i na Pomorzu. Jej pozycja gospodarcza zbliżała ją do chłopów – płaciła zresztą nawet podatki jak oni. Natomiast świadomość społeczna wiązała ją całkowicie z pozostałą szlachtą.
Większość szlachty stanowili wszakże posiadacze od jednej wsi (czy tylko jej części) do kilkunastu – tzw. szlachta średnia, która w XVI w. nadawała ton życiu politycznemu kraju. Wyodrębnienie tej warstwy nie jest łatwe. Niektórzy historycy skłonni są dzielić ją na mniejsze grupy (poczynając właśnie od szlachty cząstkowej po zamożnych posiadaczy kilkunastu wiosek). Niemniej ta niejednorodność społeczna nie przeszkadzała jej w przejawianiu wielkiej aktywności gospodarczej, politycznej i kulturalnej, w tworzeniu wzorców postępowania.

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: