Moje Notatki

Podobną politykę szlachty obserwuje się w tym czasie i innych krajach

In historia administracji polski on Grudzień 16, 2009 at 4:03 am

Podobną politykę szlachty obserwuje się w tym czasie i w innych krajac h . Wiadomo np
, jak uporczywie zwalczała szlachta przywileje produkcyjne i handlowe miast (np. prawo jednej mili, zapewniające monopol miastu na określonym obszarze) na Śląsku i w Kłodzkiem. W wielu też państwach, zwłaszcza w środkowej Europie, nastąpiło w wyniku tej rywalizacji osłabienie pozycji mieszczaństwa. Trudno byłoby twierdzić, że w omawianym okresie sytuacja mieszczaństwa w Polsce była gorsza niż w krajach sąsiednich. Na razie rozwój stosunków produkcyjnych W rzemiośle, górnictwie, hutnictwie oraz warunki handlu nie zapowiadały katastrofy mieszczaństwa. Dawniejsza historiografia, opierając się głównie na aktach normatywnych, skłonna była dopatrywać się już w XVI w. początku upadku miast polskich. Dzisiaj nikt nie kwestionuje rozkwitu rzemiosła i handlu w Polsce w tym wieku. Wiadomo, że miasta w Polsce wzrastały w tym czasie liczebnie, wzrastała też ich ludność.
W końcu XVI w. w granicach Korony było około 1000 miast. Około 100 z nich miało powyżej 3 tys. mieszkańców, co na owe czasy nie było małą liczbą. Ponad 10 tys. mieszkańców miał Gdańsk, Kraków (28 tys.), Poznań (20 tys.), tyleż Warszawa, nieco mniej Elbląg, Toruń, Bydgoszcz, Lublin, Ryga, Królewiec, Lwów, Wilno i Mohylów. Oblicza się, że około 23% ludności Rzeczypospolitej mieszkało w miastach. Wzrastało zaludnienie miast dawnych (Poznań w końcu XV w. liczył 4 tys., w wiek później 20 tys. mieszkańców, Wrocław w początkach XVI w. miał 19 tys., u progu wojny trzydziestoletniej 32 tys.). Potrzeby rynków lokalnych powoływały do życia nowe osady miejskie. W samej Wielkopolsce w omawianym okresie założono 52 miasta. Część z nich powstała jako tzw. nowe miasta, zakładane przy dawniejszych miastach. Wśród nowo założonych miast znajdowały się ośrodki, które miały rozwinąć się szczególnie wydatnie, jak Leszno czy Rawicz. Wiele z nowo założonych miast nastawione było na produkcję sukienniczą. Oblicza się, że w Wielkopolsce w tym czasie 30% ludności mieszkało w miastach, podobnie zresztą jak w Małopolsce. Inaczej było na Mazowszu czy zwłaszcza we wschodnich częściach Rzeczypospolitej, ale i na tym terenie powstawały miasta zakładane często na potrzeby latyfundiów magnackich, jako ośrodki nie tylko gospodarcze, ale i administracyjne. Typowy przykład stanowiło założenie w 1580 r. przez kanclerza Jana Zamoyskiego Zamościa. Miasto osiągnęło 3 tys. mieszkańców, a dobrze przemyślane założenia urbanistyczne sprawiły, że stało się najpiękniejszym miastem renesansowym w Polsce.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: