Moje Notatki

Przechodząc do opracowań bardziej szczegółowych przede wszystkim wypadnie się zastrzec

In historia kultury polskiej on Grudzień 19, 2009 at 5:03 am

Przechodząc do opracowań bardziej szczegółowych przede wszystkim wypadnie się zastrze c , że nie jest możliwe na tym miejscu wskazanie na wszystkie problemy, którymi zajmowała się w odniesieniu do omawianego okresu polska nauka historyczna. Trzeba się więc ograniczyć do tych problemów, które wydają się szczególnie charakterystyczne dla badań historycznych w ciągu ostatniego ćwierćwiecza

Dla wcześniejszego okresu Czytelnik może znaleźć dość pełne omówienie dorobku historiografii w Historii Polski wydanej przez Instytut Historii PAN. Pomocą może być także selektywna Bibliografia historii Polski, której t. I pod red. H. Madurowicz-Urbańskiej (Warszawa 1965 nn.) zawiera zestawienie ważniejszych publikacji wydanych do 1960 r. Pełne zestawienie wydawnictw ogłoszonych do 1918 r. obejmuje Bibliografia historii Polski przygotowana przez L. Finkla. Drugie jej wydanie (fotooffsetowe) ukazało się w 1955 r. Zakres chronologiczny zawartych w niej pozycji sięga tylko po 1815 r. Corocznie (lub niemal corocznie) w Polsce Ludowej wydawana jest na bieżąco Bibliografia historii polskiej, obejmująca całość pozycji odnoszących się do historii Polski włącznie z XIX i XX w. Pomocnicze znaczenie mogą mieć także bibliografie regionalne, np. równie systematycznie wydawana Bibliografia historii Śląska, oraz Bibliografia polska K. Estreichera, w której można znaleźć wszystkie druki polskie z XVI-XVIII w. wraz z informacją, gdzie są przechowywane. Liczne informacje bibliograficzne znajdują się również w czasopismach historycznych. Niektóre z nich publikują zestawienia bibliograficzne lub obszerne omówienia stanu badań w wybranych dziedzinach historii.
W ciągu ostatniego ćwierćwiecza dorobek badań nad historią Polski XVI i XVII w. nie przedstawia się jednolicie. Najwartościowsze wyniki osiągnęła historia gospodarcza. Zarówno wprowadzone przez nią metody kwantytatywne, jak szeroka analiza porównawcza, wyróżniają ją spośród innych działów historii. Rozwój tych badań opiera się na dobrych tradycjach szkół J. Rutkowskiego i F. Bujaka. Najpoważniejszy postęp można dostrzec w zakresie badań nad dziejami folwarku pańszczyźnianego. Pozwoliły one znacznie uściślić żywo dyskutowaną kwestię roli gospodarki folwarcznej w rozwoju ekonomicznym Polski XVI w. Gdy S. Arnold w pracy Podłoże gospodarczo-społeczne polskiego Odrodzenia (Warszawa 1954) podkreślał głównie regresywne momenty związane z występowaniem folwarku, późniejsi badacze wskazywali na bardziej złożony charakter oddziaływania folwarków, czy to na tle ogólnoeuropejskim, jak J. Topolski, Narodziny kapitalizmu w Europie XVI-XVII wieku (Warszawa 1963), czy też dokładniej analizując jego oddziaływanie na gospodarkę kraju, jak A. Wyczański, Studia nad folwarkiem szlacheckim w Polsce 1500-1580 (Warszawa 1960), J. Topolski, Gospodarstwo wiejskie w dobrach arcybiskupstwa gnieźnieńskiego od XV do XVIII w. (Poznań 1958), L. Żytkowicz, Studia nad gospodarstwem wiejskim w dobrach kościelnych (t. I-II, Warszawa 1962), J. Majewski, Gospodarstwo folwarczne we wsiach miasta Poznania w latach 1582-1644 (Poznań 1957). Równolegle z tymi badaniami nad gospodarką folwarczną prowadzono także badania nad gospodarką chłopską tego okresu, które wskazywały na jej możliwości rozwojowe. Sprawy te były poruszane częściowo w wymienionych wyżej pracach – szczególnie tymi problemami zajęli się: A. Wawrzyńczykowa, Gospodarstwo chłopskie w królewszczyznach mazowieckich w XVI i w początkach XVII w. (Warszawa 1962), A. Mączak. Gospodarstwo chłopskie na Żuławach Malborskich w początkach XVII w. (Warszawa 1962) i R. Heck, Studia nad położeniem ekonomicznym ludności wiejskiej na Śląsku (Wrocław 1959), Przy tym wszystkim brak prac syntetyzujących ten dorobek. W pewnej mierze można za taką pracę uznać próbę modelowej analizy funkcjonowania folwarku pańszczyźnianego dokonaną przez W. Kulę, Teoria ekonomiczna ustroju feudalnego (Warszawa 1962). Natomiast podjęte zostały próby oszacowania globalnej produkcji zbożowej w artykułach A. Wyczańskiego (Próba oszacowania obrotu żytem w Polsce XVI wieku, KHKM, 1961) czy J. Topolskiego (Wskaźnik rozwoju gospodarczego Polski od X do XX wieku, KH, 1967). Dyskutowano także nad wysokością plonów w Polsce – zestawienie wyników tej dyskusji dal L. Żytkowicz (Ze studiów nad wysokością plonów w Polsce od XV do XVIII w., KHKM, 1966).

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: