Moje Notatki

Sprawy miejskie tej epoki

In historia polski w datach on Grudzień 19, 2009 at 5:23 am

Sprawy miejskie tej epok i , początkowo nieco zaniedbywane kosztem badań nad wsią, doczekały się również nowatorskich opracowań, które pozwoliły spojrzeć na rolę gospodarczą miast w omawianym okresie w odmiennym od tradycyjnych ujęć świetle. Tak więc badania nad rzemiosłem czy przemysłem w Polsce przyniosły takie prace, jak Sukiennictwo wielkopolskie XIV-XVII wieku A
Mączaka (Warszawa 1955), Dzieje małopolskiego hutnictwa żelaznego XIV-XVII wieku B. Zientary (Warszawa 1954) czy M. Boguckiej, Gdańsk jako ośrodek produkcyjny od XIV do XVII w. (Wrocław 1960). Nowe światło na sytuację rzemiosła w mniejszych ośrodkach rzuciły badania M. Horna, Rzemiosło miejskie województwa bełskiego w pierwszej połowie XVII w. (Wrocław 1966), których wyniki zostały jednak częściowo zakwestionowane przez A. Wyrobisza (Zagadnienie upadku rzemiosła i kryzysu gospodarczego miast w Polsce, wiek XVI czy XVII, PH, 1967). Ciekawie rozwinęły się badania nad handlem w Polsce. Najpoważniejsze znaczenie miała chyba praca S. Mielczarskiego, Rynek zbożowy na ziemiach polskich w drugiej połowie XVI i w pierwszej połowie XVII wieku. Próba rejonizacji (Gdańsk 1962), w której – jakkolwiek w sposób dyskusyjny – podjęto próbę zbadania przesłanek i mechanizmów kształtowania się rynku wewnętrznego. Dalszy krok naprzód w tym zakresie stanowiły studia J. Małeckiego, zwłaszcza Związki handlowe miast polskich z Gdańskiem w XVI i w pierwszej połowie XVII w. (Wrocław 1968). Gruntownych opracowań doczekał się handel Krakowa (J. Małecki, Studia nad rynkiem regionalnym Krakowa w XVI w., Warszawa 1963), Poznania (M. Grycz, Handel Poznania 1550-1655, Poznań 1964), Wrocławia (M. Wolański, Związki handlowe Śląska z Rzecząpospolitą w XVII wieku ze szczególnym uwzględnieniem Wrocławia, Wrocław 1961), Gdańska (M. Bogucka, Handel zagraniczny Gdańska w pierwszej połowie XVII wieku, Wrocław 1970) oraz kilka innych ośrodków miejskich. Stosunków handlowych Polski z wschodnimi sąsiadami dotyczyły A. Wawrzyńczykowej, Studia z dziejów handlu Polski z Wielkim Księstwem Litewskim i Rosją w XVI wieku (Warszawa 1956). Nad charakterem bilansu handlowego Polski w XVII w. rozwinęła się dyskusja, w której szczególnie istotne były wystąpienia M. Boguckiej (Handel bałtycki a bilans handlowy Polski w pierwszej połowie XVII wieku, PH 1968) oraz A. Mączaka (Eksport zbożowy i problemy polskiego bilansu handlowego w XVI-XVII w. [w:] Pamiętnik X Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich, t. I, Warszawa 1968) czy tegoż historyka Między Gdańskiem a Sundem (Warszawa 1972), gdzie zresztą rozpatruje problem eksportu w szerszych granicach chronologicznych. Syntetyzujący charakter ma natomiast praca M. Małowista, Wschód a Zachód Europy w XIII-XVI wieku (Warszawa 1973), który wykazuje, w jaki sposób zmieniające się warunki handlu europejskiego oddziałały na tworzenie się gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej we wschodniej Europie.
Na tym tle stosunkowo skromnie wypadły badania nad dziejami pieniądza i skarbu (najważniejszymi pozycjami są Z. Sadowskiego, Pieniądz a początek upadku Polski w XVII w., Warszawa 1964 oraz W. Pałuckiego, Drogi i bezdroża skarbowości polskiej XVI i pierwszej polowy XVII w., Wrocław 1974), a także nad rozwojem polskiej myśli ekonomicznej (J. Górski, Poglądy merkantylistyczne w polskiej myśli ekonomicznej XVI i XVII w., Wrocław 1958). Także w zakresie badań nad cenami, jakkolwiek odgrywały one ważną rolę w interpretacji procesów ekonomicznych, nie posunięto się wiele poza ustalenia opublikowane przez uczniów J. Bujaka w latach 1928-1938, odnoszące się do cen w Gdańsku, Warszawie, Krakowie, Lublinie i Lwowie. Nie podjęte zostały natomiast badania tejże szkoły nad klęskami elementarnymi w Polsce w zakresie ustaleń pomocniczych dla historii gospodarczej. Podstawowe znaczenie ma dotyczące zresztą szerszych ram chronologicznych studium W. Kuli, Miary i ludzie (Warszawa 1970).
W przeciwieństwie do badań ekonomicznych badania z zakresu historii społecznej rozwinęły się dość jednostronnie. Główny nacisk położony bowiem został, zwłaszcza w latach pięćdziesiątych, na problemy ruchów społecznych i walk klasowych na wsi. Pojawiło się z tego zakresu wiele szczegółowych opracowań i przyczynków; szerszy, ale nie podsumowujący charakter miała praca B. Baranowskiego, Powstania chłopskie na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej (Warszawa 1952). Interesowano się zarówno otwartymi ruchami zbrojnymi, jak i innymi formami oporu (S. Sreniowski, Zbiegostwo chłopów w dawnej Polsce jako zagadnienie ustroju społecznego, Warszawa 1948). W sumie badania te pozwoliły na stworzenie nowego obrazu napięć społecznych na wsi. Badania te, podobnie zresztą jak i wspomniane studia nad gospodarką chłopską czy nad życiem wewnętrznym wsi (zwłaszcza S. Szczotki, Z dziejów chłopów polskich, Warszawa 1951, J. Burszty, Wieś i karczma. Rola karczmy w życiu wsi pańszczyźnianej, Warszawa 1950, J. Bieniarzówny, O chłopskie prawa. Szkice z dziejów wsi małopolskiej, Kraków 1954), znacznie wzbogaciły dawną wiedzę o życiu chłopstwa i strukturze tej warstwy.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: