Moje Notatki

Byłoby uproszczeniem wyobrażać sobie

In ilustrowana kronika dziejów polski on Grudzień 25, 2009 at 2:21 am

Byłoby uproszczeniem wyobrażać sobi e , że zanika w tym okresie chłopska gospodarka towarowo-pieniężna. Chłopi bowiem również, jakkolwiek w mniejszym zakresie, zyskiwali na korzystnym układzie cen, toteż przynajmniej do połowy XVI w
obserwuje się w Polsce nieustanny niemal rozwój ich gospodarki. W pewnym stopniu było to także wynikiem dalszego postępu technicznego: rozszerzenia się zasięgu pługa, kosy, wprowadzonej obok sierpa przy żniwach, w ogóle częstszego używania części żelaznych w narzędziach rolniczych. Nie darmo szlachecki autor podręcznika ekonomiki ziemiańskiej, Anzelm Gostomski, polecał urzędnikom folwarcznym naukę gospodarowania u chłopów. Niemały wpływ miała chłonność rynku wewnętrznego, którego nie mogła zaspokoić nastawiona częściowo na eksport produkcja folwarczna. Według obliczeń Leonida Żytkowicza dochód jednołanowego gospodarstwa kmiecego w połowie XVI w. mógł sięgać 20 do 30 złp. rocznie, po uwzględnieniu potrzeb własnych i obciążeń na rzecz pana. Odpowiadało to wprawdzie tylko połowie wspomnianego wyżej dochodu z łanu ziemi folwarcznej, niemniej było kwotą na bwe czasy poważną, świadczącą o ekonomicznej samodzielności zamożnego kmiecia. W miejszych bowiem gospodarstwach dochód ten znacznie się kurczył.
W początkach XVI w. na większości terenów Rzeczypospolitej renta pieniężna, zwykle w połączeniu z pewnymi naturalnymi daninami, miała jeszcze dominujące znaczenie. Zamożniejsi chłopi chętnie sami zagospodarowywali liczne w tym czasie pustki. Bywały wsie, np. w dobrach biskupstwa poznańskiego, w których chłopi kontynuowali spontaniczną akcję osadniczą. Oni też zagospodarowywali obszary nie tknięte dotąd ręką człowieka: w Beskidach (np. w Beskidzie Żywieckim czy na Orawie), w puszczach północnego Mazowsza czy w bagnistej delcie Wisły. Właśnie na wiek XVI przypadają początki osadnictwa olęderskiego, zainicjowanego wprawdzie przez emigrantów z Niderlandów na Żuławach gdańskich, ale kontynuowanego według ich wzorów i przez miejscowych osadników nad Wisłą czy w północnej Wielkopolsce.

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: