Moje Notatki

Taktyka i strategia polska nie uległy zasadniczym zmianom

In okrągły stół historia polski on Grudzień 26, 2009 at 10:24 pm

Taktyka i strategia polska nie uległy zasadniczym zmiano m . Stanowiły one rozwinięcie założeń znanych już w XVI w
Opierały się one przede wszystkim na wykorzystaniu dużej ruchliwości wojska i siły uderzeń jazdy. Chętnie posługiwano się dalekimi zagonami, które dezorganizowały zaplecze przeciwnika. Rzeczpospolita miała w tym okresie znakomitych wodzów, którzy swym talentem potrafili wyrównywać niedostatki w uzbrojeniu i liczebności wojska, takich jak Jan Zamoyski, Stanisław Żółkiewski, Jan Karol Chodkiewicz, Stanisław Koniecpolski. Najbardziej głośnym przykładem taktyki polskiej stało się zwycięstwo Chodkiewicza nad Karolem IX, królem szwedzkim, pod Kircholmem (27 IX 1605). Armia szwedzka liczyła ponad 11 tys. ludzi, polsko-litewska niespełna 4 tys. Hetman najpierw unieruchomił piechotę szwedzką przez ataki drobnych oddziałów jazdy, po czym przeprowadził silne uderzenia na flanki szwedzkie. Jazda szwedzka nie zdołała skutecznie stawić czoła i rzuciła się do ucieczki, a wtedy uporano się z piechotą. Wszystkie te dane, dotyczące rozwoju wojskowości polskiej, nie mogą wszakże przesłonić zasadniczego stwierdzenia. Podobnie jak w XVI w,, tak i w XVII w. Rzeczpospolita nie dysponowała wystarczającymi siłami militarnymi, by skutecznie odeprzeć zagrożenie z paru kierunków. Reformy wojskowe przyszły przy tym z opóźnieniem, wywołanym w dużej mierze trudnościami fiskalnymi, co ujemnie wpłynęło na wynik wojen ze Szwecją. Wreszcie wykorzystanie zwycięstw stawało się często niemożliwe wskutek niekarności źle i nieregularnie opłacanego żołnierza. Wszystko to ograniczało możliwości skutecznego realizowania założeń ówczesnej polityki Rzeczypospolitej.

b.Mołdawia czy Estonia?

Pierwszy okres panowania Zygmunta III, po rokosz sandomierski, przebiegał pod znakiem rozproszenia wysiłków dyplomatycznych i militarnych Rzeczypospolitej na osi północ–południe. Rzecznikiem skoncentrowania polityki polskiej na kierunku południowo-wschodnim był kanclerz Jan Zamoyski i znaczna część popularystów. U genezy tych dążeń stały zapewne plany, które wyłoniły się na dworze Stefana Batorego. Mianowicie król – Madziar zgodnie ze swym interesem narodowym przygotowywał wojnę, która doprowadziłaby do wyzwolenia Węgier spod panowania tureckiego. Do wojny takiej Rzeczpospolita miałaby przystąpić wraz z ligą państw chrześcijańskich. Gdy się okazało, że kraje Europy Zachodniej mają swoje kłopoty i nie zamierzają się angażować w nową krucjatę, Batory chwycił się nadziei, że dla pokonania Turcji wystarczyć mogą połączone siły Rzeczypospolitej i Moskwy i gotowych do walki o swe wyzwolenie Iud6w uciskanych przez Portę. Dla tego celu konieczne jednak byłoby sprzężenie Rzeczypospolitej i Moskwy: miało się to dokonać na podstawie unii dynastycznej z zachowaniem odrębności ustrojowej obu państw. Moskwa, w której carował wtedy niedołężny Fiedor, miała zostać przymuszona do tego związku i powołać Batorego na tron. Pomysły te popierał papież Sykstus V jako z wielu względów korzystne dla katolicyzmu. Przedwczesna śmierć Batorego uniemożliwiła ich realizację. Gdy elekcja Zygmunta III zdawała się zapewniać spokój na północy, Zamoyski powrócił do tych projektów, gotów ryzykować podjęcie przez samą Rzeczpospolitą rozgrywki z Turcją. Stosunki między Polską a Porta stawały się napięte jak nigdy w XVI w. Rozpoczęły się bowiem pierwsze „chadzki” Kozaków nad Morze Czarne, w odwet za które Stambuł kierował Tatarów na Podole i Ruś Czerwoną. Skończyło się jednak na manifestacyjnym uchwalenia przez sejm w 1590 r. stutysięcznej armii dla Zamoyskiego. Na wystawienie jej nie pozwoliła opozycja, po czym napięcie między obu państwami opadło, a Turcy podjęli (w 1593 r.) wojnę z cesarzem. Przygotowania batoriańskie miał wykorzystać teraz Rudolf Habsburg, któremu podporządkowywał się nie tylko Siedmiogród (rządzony przez bratanka polskiego króla, Zygmunta Batorego), ale także Michał Waleczny, hospodar Wołoszczyzny, oraz Mołdawia.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: