Moje Notatki

Pierwszym odruchem szlacheckim było podkreślenie wzajemnej solidarności

In historia polski chomik on Grudzień 27, 2009 at 7:13 pm

Pierwszym odruchem szlacheckim było podkreślenie wzajemnej solidarnośc i . Służył temu celowi kaptur, zawiązane po ziemiach i województwach konfederacje, które miały zadbać o porządek i bezpieczeństwo publiczne
Sądownictwo przekazane zostało specjalnym sądom kapturowym, których członków wyznaczała szlachta. Władza prowincjonalna znalazła się więc w ręku średniej szlachty. Inaczej jednak przedstawiała się sprawa w skali ogólnopaństwowej. W trakcie walki o stanowisko zastępcy króla, tzw. interrexa, któremu miała przypaść część atrybutów monarszych do chwili zaprzysiężenia nowego władcy, katoliccy magnaci przeparli swego kandydata – prymasa Jakuba Uchąńskiego. Zarazem senat, jedyny stały organ władzy centralnej, ujął w swe ręce kierownictwo przygotowaniami do elekcji. Z kół magnackich padła najpierw demagogiczna propozycja powszechnego udziału szlachty w elekcji, czyli tzw. elekcji viritim. W ten sposób wyeliminowana została możliwość elekcji przez sejm, w czasie której głos doświadczonej szlachty z izby poselskiej mógł być szczególnie ważki. Propozycję elekcji viritim podchwycili także egzekucjoniści; Sienicki, czy zaczynający swą wielką karierę polityczną, wówczas sekretarz królewski, Jan Zamoyski, który żądał przy tym jednak głosowania większością. Wszystkim – senatorom i egzekucjonistom, katolikom i innowiercom – wydawało się, że ta forma elekcji przechyli szalę na ich stronę. Praktycznie zarówno na tej, jak i na późniejszych elekcjach największe korzyści z zasady głosowania viritim wyciągała magnateria, łatwo podporządkowując sobie uboższą szlachtę.
Wyznaczony na styczeń 1573 r. sejm konwokacyjny przeszedł pod znakiem kompromisu między zwalczającymi się obozami. Przyjęto na nim zasadę elekcji viritim, wyznaczono jej termin i miejsce. Zarazem zawiązano konfederację całej Rzeczypospolitej, która nawiązywała do kapturów wojewódzkich, zobowiązując przy tym szlachtę do utrzymywania pokoju i tolerancji religijnej. Elekcja, na którą zjechała się w kwietniu tłumnie (obliczana przesadnie na 50 tys.) szlachta do wsi Kamień pod Warszawą, dała wynik nieoczekiwany. Królem wybrano brata króla francuskiego, Henryka ks. Andegaweńskiego, jakkolwiek wśród możnowładców dużą popularnością cieszył się kandydat habsburski, arcyksiążę Ernest, a średnią szlachtę litewską pociągała kandydatura Iwana IV. Chociaż Henryk Walczy wmieszany był w krwawe wydarzenia niedawnej nocy św. Bartłomieja w Paryżu (kiedy doszło do wymordowania hugenotów), nawet innowiercy woleli go od Habsburga. Obawiano się jednak, by nowy monarcha nie usiłował wprowadzać na wzór francuski absolutyzmu do Polski, toteż w formie artykułów, zwanych odtąd henrykowskimi, szlachta spisała najważniejsze zasady ustrojowe Rzeczypospolitej, których zaprzysiężenia i dotrzymywania domagała się zarówno od niego, jak i xxi wszystkich następnych elektów.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: